Kültür Haberleri Sanat Haberleri Son Dakika Haber

Yuvarlak Masa BuluşmalarıTürkiye’de Üretim Mekânları:Endüstriyel Mirası Belgelemek

Haber Editörü

Nisan 13, 2026
6 min read

Yuvarlak Masa BuluşmalarıTürkiye’de Üretim Mekânları:Endüstriyel Mirası Belgelemek

18 Nisan 2026
Salt Galata

Salt’ın Türkiye endüstri mirasına odaklanan yeni araştırma projesi,
18 Nisan Cumartesi günü Mehmet Saner, Eda Yiğit, Hakan Koçak, Günseli
Baki, Yücel Tunca ve Hande Ceylan’ın bir araya geleceği yuvarlak masa buluşmasıyla başlıyor.

Garanti BBVA tarafından kurulan Salt, Türkiye’de Üretim Mekânları: Endüstriyel Mirası
Belgelemek başlıklı yeni araştırma projesine, herkesin katılımına açık bir yuvarlak masa
buluşmasıyla başlıyor.

Türkiye’nin toplumsal belleğinin somutlaştığı yapılar arasında, üretim biçimlerini ve gündelik
hayat pratiklerini yansıtan fabrika ve endüstri yerleşkeleri öne çıkar. Bu mekânlar, endüstriyel
üretimin gerçekleştiği alanlar olmanın ötesinde, dönemin mimari ve toplumsal dinamiklerine
dair ipuçları sunar. Günümüzde hızlı bir mülkiyet değişimi, kamulaştırma, özelleştirme ve
kapsamlı yeniden işlevlendirme projeleri ile karşı karşıya olan bu yapılar, döneminin özgün
mekânsal kurgusunu, sosyal ve tarihsel katmanlarını taşır.

Araştırma projesi, hem söz konusu yapıların mevcut fiziksel özelliklerini ve toplumsal
bellekteki izlerini arşiv materyalleri ve sözlü tarih çalışmalarıyla kayıt altına almayı hem de
atölye ve programlar aracılığıyla farklı disiplinlerden araştırmacıları bir araya getirerek güncel
tartışmalara bir katkı sunmayı ve paylaşım ortamı yaratmayı amaçlıyor.

18 Nisan Cumartesi günü 14.00–18.00 saatlerinde Mehmet Saner, Eda Yiğit, Hakan
Koçak, Günseli Baki, Yücel Tunca ve Hande Ceylan’ın katılımıyla gerçekleştirilecek
etkinlikte, muhtelif fabrika mekânlarına odaklanan araştırmalar üzerinden alana dair farklı
metodolojik yaklaşımlar, bulgular ve imkânlar tartışılacak. Herkesin katılımına açık ve ücretsiz
program hakkında ayrıntılı bilgi için: saltonline.org.

PROGRAM

14.00-14.20 Mehmet Saner, “Eski Endüstri Alanları Ne İşe Yarar?”
Endüstrilerin kentsel ya da bölgesel ölçekte nerede yer alacağına genellikle rasyonel
süreçlerle karar verilir. Kentlerin dinamik değişim süreçlerinde bu karara dayanak oluşturan
gerekçelerin ortadan kalkması, kentlerin planlanandan farklı yönde ve biçimde büyümesi ya
da çevresel faktörlerin daha belirleyici olmasıyla birlikte bazı endüstri alanları zamanla atıl
hâle gelebilir. Atıl kalan endüstri alanlarının nasıl kullanılacağı, korunup korunmayacağı veya
nasıl yeniden işlevlendirileceği ise artık politik kararlardır. Saner, sunumunda bu süreçlerin
hangi politikalarla nasıl şekillenebileceğine ilişkin bir değerlendirme yapacak.

14.20-14.30 Soru-Cevap
14.30-14.50 Eda Yiğit, “Toplumsal Bellek Çerçevesinde Bomonti Bira Fabrikası”
Eda Yiğit, sunumunda doktora araştırmasından yola çıkarak 1990’lı yıllarda Bomonti Bira
Fabrikası’nın kapatılmasıyla birlikte endüstriyel hafızanın “hurdaya çıkarılarak” dağılışını ve
fabrika içindeki malzemenin tasfiye sürecini aktaracak. Fabrika çalışanlarının topluluk bilinciyle
bir arada hareket edebilme becerisini gösteren bir hafıza topluluğuna dönüşme öyküsünü
paylaşacak. Araştırmacı öznelliğini dışlamadan, bu topluluğun parçası olma deneyiminin uzun
soluklu doğasına değinecek.

14.50-15.00 Soru-Cevap
15.00-15.20 Hakan Koçak, “Beykoz-Paşabahçe Havzası ve İzmit SEKA Örneği”
Hakan Koçak, sunumunda Paşabahçe Şişe-Cam Fabrikası işçi hareketini ve Beykoz Kundura
Fabrikası tarihini konu alan araştırmalarından bahsedecek. Beykoz-Paşabahçe havzasında
sürdürülen farklı araştırma süreçlerine ve Kundura Hafıza Arşiv ve Araştırma Merkezi
bünyesinde yürütülen sözlü tarih çalışmasına değinecek. Ayrıca İzmit SEKA’nın Dönüşümü
başlıklı kolektif çalışmanın web sitesi ile kitabını tanıtacak. Bu örnekler üzerinden Türkiye’de
emek tarihçiliği ve emek-bellek mekânları temasını değerlendirecek.

15.20-15.30 Soru-Cevap
15.30-15.50 Günseli Baki ve Yücel Tunca, “Fabrikaya Emeğin Hafızasından Bakmak”
Günseli Baki ile Yücel Tunca, kent sosyolojisi, ekonomisi ve kültürü ekseninde toplumsal
bellek, endüstriyel miras ve emeğin miras hakkı kavramlarını irdeleyen FABRİKA I Mekânın
Hafızası, Hafızanın Mekânı adlı projelerini anlatacak. 2019–2022 yıllarında yürüttükleri
çalışmalarda izledikleri yöntemleri ve deneyimlerini paylaşırken, Bergama’da derin izler
bırakan Sümerbank Bergama Tekstil Fabrikası’nı emeğin hafızası üzerinden ele alacaklar.

15.50-16.00 Soru-Cevap
16.00-16.20 Hande Ceylan, “Endüstri Mirasına Fabrika-Atölye-Ev Sürekliliğinde
Bakmak”
Hande Ceylan, yakın zamanda tamamladığı “Boğaziçi’nde Bir İşçi Semtinin Görünümleri:
Farklı Faillik Eksenlerinde Beykoz/Paşabahçe’de Mekânın Örgütlenmesi” başlıklı doktora
tezinden bir kesit sunacak. İşçilerin yaşam öyküleri aracılığıyla, endüstri ve endüstri sonrası
yerleşimlerinde mekânsal ve topoğrafik bakışın imkânları üzerinde duracak.

16.20-16.30 Soru-Cevap
16.30-18.00 Tartışma Oturumu

Salt kurucusu ve daimî destekçisi Garanti BBVA’ya teşekkür eder.

GÖRSEL KREDİLERİ

Adana İplik Fabrikası