Salt Araştırma Fotoğraf ve Kartpostal Arşivi’ne Yeni Eklenenler…
Türkiye’nin endüstriyel mirasında öne çıkan fabrikalara ait fotoğraflar,
Salt Araştırma Fotoğraf ve Kartpostal Arşivi’ne eklenerek erişime açıldı.
Garanti BBVA tarafından kurulan Salt’ın arşiv koleksiyonları yeni kaynaklarla geliştirilmeye
devam ediyor. Salt Araştırma Fotoğraf ve Kartpostal Arşivi’ne yeni eklenen fabrika
görselleri, Türkiye’nin endüstriyel mirasını oluşturan yapılara ışık tutuyor.
Türkiye’de fabrikalar birer üretim mekânı olmanın ötesinde, modernleşme süreçlerinin,
çalışma kültürünün ve toplumsal belleğin izlerini taşıyan mimari yapılar olarak öne çıkar.
Cumhuriyet’in ilk yıllarında devlet eliyle kurulan sanayi tesisleri ve 1950’lerde özel sektör
yatırımlarıyla çeşitlenmeye başlayan fabrikalar, Türkiye’nin mimarlık ve mühendislik birikiminin
önemli bir parçasıdır.
1980’lerden itibaren yaşanan iktisadi dönüşüm ve 1990’larda hız kazanan özelleştirme
süreçleriyle pek çok fabrika kapatılır, yıkılır veya yeniden işlevlendirilir. Bu yapılarla birlikte
üretim pratikleri ve çalışma koşulları da dönüşüme uğrar. Fabrikalara dair arşiv belgelerini bir
araya getirmek, bu çok katmanlı tarihi yeniden okumak için önemli bir imkân sunar.
Salt Araştırma’daki fotoğraflar bu mirası araştırmacılarla buluştururken, Salt Galata’daki
Arşivden çıktı: Türkiye’de Sanayi Mimarlığı sunumu da Türkiye’deki sanayi yapılarının
mimari tarihine odaklanıyor. Salt Araştırma’daki muhtelif arşivlerden derlenen sunum, Fazıl
Saffet Aysu, Doğan Tekeli ve Sami Sisa, Vasil Vingas, Cengiz Bektaş, Şevki Pekin gibi
20. yüzyıl Türkiye’sinin etkin mimarları tarafından tasarlanmış fabrikalara ait çizim ve
fotoğrafları bir araya getiriyor.
Salt Galata’nın katlarına yayılan İşi Olmayan Giremez sergisi ise gündelik yaşamın hem en
merkezî hem de en görünmez mekânları arasında yer alan iş yerlerini odağına alıyor; kapalı
kapılar ardında kalan çalışma mekânlarından kıyıya itilmiş fabrika hikâyelerine uzanan çok
katmanlı bir anlatı sunuyor.
İşi Olmayan Giremez sergisi, Hollanda Krallığı’nın desteği; Bankerhan Hotel, Eureko Sigorta
ve Jotun’un katkılarıyla gerçekleştirilmektedir.
Salt kurucusu ve daimî destekçisi Garanti BBVA’ya teşekkür eder.
GÖRSEL KREDİLERİ
1.
Adana Millî Mensucat Fabrikası işçileri
Salt Araştırma, Fotoğraf ve Kartpostal Arşivi
2.
Bozüyük Manyezit Maden Fabrikası, Bilecik
Foto Kemâl
Salt Araştırma, Fotoğraf ve Kartpostal Arşivi
3.
Adapazarı Ağır Bakım Tamir Fabrikası, Sakarya
Salt Araştırma, Fotoğraf ve Kartpostal Arşivi
4.
Bursa Süt Tozu Fabrikası
Salt Araştırma, Fotoğraf ve Kartpostal Arşivi
5.
Karabük Demir Çelik Fabrikası
Foto Vedat Balkaya
Salt Araştırma, Fotoğraf ve Kartpostal Arşivi
6.
Mehmet Galip, Fesçi Zade İbrahim Galip ve Erzurumlu Nafiz (Kotan) Bey’in müteahhitliğini yaptığı Mecidiyeköy Likör ve Kanyak Fabrikası
Salt Araştırma, Fotoğraf ve Kartpostal Arşivi
7.
Kayseri Bez Fabrikası
Salt Araştırma, Fotoğraf ve Kartpostal Arşivi
8-9.
Sümerbank Ereğli Bez Fabrikası
Salt Araştırma, Fotoğraf ve Kartpostal Arşivi
10.
Fazıl Saffet Aysu tasarımı Philips Levent Fabrikası
Salt Araştırma, Fazıl Saffet Aysu Arşivi
11.
Aydın Boysan tasarımı Arçelik Çayırova Fabrikası
Salt Araştırma, Gültekin Çizgen Arşivi
